[COLUMN nrc.next] Hoe gaat Neerlands trots TomTom overleven?

Het was 1888 toen George Eastman de eerste Kodak-camera introduceerde. Eigenhandig zorgde hij ervoor dat fotografie niet meer alleen was voorbehouden aan de professionals met hun dure apparatuur, maar dat ook consumenten konden fotograferen met goedkope klik-klak-camera’s. Tot ver in de jaren tachtig was Kodak marktleider, en had het een aanzienlijk aandeel in Amerika’s trots. Binnenkort zijn ze failliet.

Toen ik het ondergangsverhaal over Kodak las, moest ik aan onze Nederlandse trots denken: TomTom. ’s Lands bekendste wegwijzer wordt steevast genoemd als politici schermen met Nederland als ‘Kennisland’. TomTom was jarenlang onze grote innovator en trekt een aanzienlijk deel van de economische kar: vorig jaar zette het bedrijf meer dan 1,5 miljard euro om.

De omzet van TomTom is voor een groot deel afhankelijk van de verkoop van navigatiekastjes. Veel Nederlanders klikken iedere ochtend nog hun TomTom aan de zuignap op de voorruit. Die kastjes kosten tussen de 100 euro en 330 euro, maar consumenten verliezen langzaam hun interesse in die dingen. Onze smartphones kunnen namelijk alles wat een TomTom kan. Het bedrijf begon daarom met het verkopen van navigatiesoftware voor telefoons (tegen 50 tot 70 euro per appje), maar de concurrentie is moordend. De nieuwste smartphones worden tegenwoordig standaard geleverd met gratis software als Google Navigation en Nokia Drive. Voor de iPhone is het fantastische Waze gratis te downloaden. Die laatste app heeft vrijwel alle functies van een TomTom en wordt inmiddels gebruikt door 12 miljoen mensen wereldwijd. Iedere maand komen er 1,5 miljoen bij.

De mannen van Waze verdienen hun brood door data te verkopen. Doordat gebruikers stilstaan in de file en ongelukken doorgeven, kan Waze precies vertellen wanneer er files staan en waar veel ongelukken gebeuren. De overheid en bedrijven hebben veel geld over voor die informatie. Dat is het businessmodel, zo verdienen ze bij Waze hun centen.

TomTom verdient nu nog de meerderheid van z’n geld met het verkopen van navigatiekastjes en apps. Maar het bedrijf wéét dat over een paar jaar niemand meer zo’n kastje van ze koopt – dat niemand meer bereid zal zijn om te betalen voor een appje dat je toont hoe je moet rijden. TomTom zegt zich, net als Waze, op de datahandel te storten, maar het is maar de vraag of het bedrijf daarmee net zoveel geld kan verdienen als het nu doet. Ik wil niet de boeman zijn, maar het antwoord op die vraag is waarschijnlijk ‘nee’.

TomTom is Neerlands trots, en ik hoop van harte dat dat zo blijft. Maar ik vrees dat, net als bij Kodak, de smartphonefabrikanten het werk uiteindelijk overnemen. Ik hoop dat TomTom op tijd het roer kan omgooien en dat Google, Nokia en Waze onze trots de weg naar winst kunnen wijzen.

Comments

comments powered by Disqus

Notes

  1. alexandernl heeft dit geplaatst