[COLUMN Vrij Nederland] Opeens kreeg ik allerlei gratis dingen opgestuurd

Een paar maanden geleden kreeg ik een ventilator-zonder-rotorbladen (ter waarde van 300 euro) ongevraagd opgestuurd door de firma Dyson. Ik speelde er even mee en daarna fietste ik met het - overigens redelijk briljante - apparaat naar het hoofdkantoor om het terug te geven. ‘Is-ie stuk?’ vroeg de marketingmevrouw angstvallig. ‘Nee, ik stuur alles terug wat ik krijg.’ Ze keek me aan of ik gek was.

Bedrijven zijn niet altijd zo aardig geweest. Maar sinds ik ‘die nerd’ van DWDD ben, word ik opeens heel vriendelijk behandeld. Aan de lopende band worden pogingen tot beïnvloeding gedaan. En ik ben niet de enige. Het is voor bedrijven de normaalste zaak van de wereld om ‘invloedrijke bloggers’ (zo heet dat) in de watten te leggen.

Soms heeft dat effect. Zo gaf Samsung een stel bloggers een Samsung-tablet (ter waarde van 750 euro) cadeau. En hoewel het apparaat unaniem werd afgekraakt door serieuze recensenten varieerden de reacties van de Nederlandse bloggers van ‘o, wat glimt-ie mooi’ tot ‘kijk, hij past in mijn binnenzak’. Het is moeilijk in deze actie geen opzichtige omkooppoging te herkennen. Dus had ik geweigerd.

Maar soms ligt het ingewikkelder. Zo bood Google me aan om naar Google I/O te komen, een groots evenement in San Francisco waar nieuwe producten worden gelanceerd. Ik heb die reis zelf betaald, dat vond ik journalistiek zuiver. Maar achteraf bleek het niet boeiend genoeg voor een artikel. Uit eigen zak betaalde ik duizenden euro’s, en ik kon er niets mee. Een chique krant als NRC weigert uit principe onkostenvergoedingen van bedrijven, maar ik vind het eigenlijk onredelijk dat ik alles uit eigen zak zou moeten betalen.

Wellicht kunnen nieuwe media een andere dimensie geven aan dit ethische probleem. Oude media hebben geen ruimte te beschrijven of er tijdens de persreis is gesmeten met gratis gadgets en lekker eten. En of verblijf en vlucht betaald werden door het beschreven bedrijf. Maar op internet is dat ruimtegebrek er niet. Bewijs ik u eigenlijk geen dienst door méér betaalde persreizen en testproducten te accepteren, en open te zijn over het beïnvloedingsproces?

Als ik transparant ben over wat ik aanneem, kunt u zien of ik belangen verstrengel (hopelijk niet). En omdat ik niet zo fundamentalistisch weiger als NRC, kan ik meer congressen bezoeken of interviews doen, en dus interessantere artikelen schrijven.

Wat vindt u? Ik zou het erg op prijs stellen als u meedenkt.

Deze column verscheen eerder in de Vrij Nederland Media Gids.

Recent comments

Blog comments powered by Disqus